ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΟΥ δ. ΣΟΦΙΑΣ ΚΑΥΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΚΑΤΩ ΑΧΑΪΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΑ 300 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΕΓΕΡΤΗ ΑΓΙΟΥ ΠΑΤΡΟΚΟΣΜΑ

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΤΟΥ

 

Μετά την οριστική πτώση τού Βυζαντινού Κράτους στα χέρια των Οθωμανών, αρχίζει μία νέα περίοδος ολοένα αυξανόμενης παρακμής και σκοταδισμού, που μπορούμε να παραλληλίσουμε με το δυτικό Μεσαίωνα. Σταδιακά, το μεγαλείο τού βυζαντινού ιδεώδους, το οποίο ήδη πριν την Άλωση είχε αρχίσει να φθίνει, παραγκωνίζεται ολοσχερώς. Οι υπόδουλοι ραγιάδες ενώ στην αρχή προσπαθούν να κρατήσουν την πίστη, τη γλώσσα και την εθνική τους υπόσταση, με την πάροδο των χρόνων δεν καταφέρνουν να διατηρήσουν ανέπαφη τη θρησκευτική και εθνική τους ταυτότητα.

Οι βίαιοι εξισλαμισμοί και το αιμοσταγές παιδομάζωμα, εξαναγκάζουν χριστιανικούς πληθυσμούς σε πλήρη αλλοίωση τού εθνικού τους χαρακτήρα. Ακόμη, κάτω από την τουρκική διοίκηση, οι χριστιανικοί εντόπιοι πληθυσμοί, ζουν αποκομμένοι, χωρίς ιδιαίτερη επαφή με τούς Τούρκους αλλά και μεταξύ τους. Απομονώνονται και ελλείψει εκπαίδευσης και θρησκευτικής ζωής, εκβαρβαρίζονται άλλοτε σε μικρότερο και άλλοτε σε μεγαλύτερο βαθμό. 

Βεβαίως, υπάρχουν εν μέσω Τουρκοκρατίας, προσωπικότητες όπως ο Ηλίας Μηνιάτης ή ο Νικηφόρος Θεοτόκης και άλλοι, οι οποίοι προσπαθούν να εμφυσήσουν στους σκλαβωμένους Ρωμηούς την ευαγγελική διδασκαλία και το εθνικό φρόνημα, ωστόσο ο λόγος τους δεν κατορθώνει να φτάσει στις πλατιές μάζες λαού, που ζει σε συνθήκες ηθικής κατάπτωσης, κυριευμένος από δεισιδαιμονίες, χωρίς καμμία επίγνωση τής εθνικής του ταυτότητας, κι έχοντας ξεχάσει να θρησκεύει.

Η ελληνική γλώσσα πλήττεται έντονα όπως είναι φυσικό, διότι λόγω των εξισλαμισμών και τής χρήσης τής τουρκικής γλώσσας από την κρατική διοίκηση, οι περιχαρακωμένοι ραγιάδες τής επαρχίας συνηθίζουν να μιλούν χρησιμοποιώντας διάφορες ντοπιολαλιές όπως τη βλάχικη ή την αρβανίτικη διάλεκτο, γεγονός το οποίο θα ακολουθεί για πολύ καιρό τις διάφορες περιοχές τής χώρας μας, ακόμη και μετά την ίδρυση τού ελληνικού κράτους. Όπως θαυμάσια μας το δίνει στο θεατρικό έργο ‘’Βαβυλωνία’’ ο Δημήτριος Βυζάντιος στις αρχές τού 19^ου αιώνος.

Δύο σπουδαία γεγονότα τα οποία εδραίωσαν την τουρκική κυριαρχία και συνέβαλαν στην ακόμη βαθύτερη παρακμή και κυριολεκτική συντριβή κάθε ελπίδας των ραγιάδων για ελευθερία, ήταν η κατάκτηση τής Κρήτης το 1669, όπου εξαντλήθηκε κάθε μορφή βίας και σκληρότητας έναντι των κατοίκων. Οι πρωτοφανείς εξισλαμισμοί και τα βασανιστήρια έγιναν συνήθη. Έπειτα, ο τουρκοβενετικός πόλεμος (1714-1718) όπου η Βενετοί χάνουν κάθε δικαίωμα στην Πελοπόννησο και την Κρήτη, αφήνει την τύχη των ραγιάδων εξ ολοκλήρου στους Τούρκους και ευνοεί τις συνθήκες του περαιτέρω αποκλεισμού τους. 

Φθάνουν, λοιπόν, οι σκλαβωμένοι εγχώριοι πληθυσμοί, να εξισλαμίζονται ομαδικώς και μάλιστα με τη θέλησή τους, κατά τη διάρκεια τού 17^ου, ακόμη και 18^ου αι., αν και το παιδομάζωμα είχε καταργηθεί οριστικά από το σουλτάνο Μεχμέτ τον Δ’ στα 1670. Η επιλογή να ασπαστούν το Κοράνι, έρχεται ως επιστέγασμα αφ’ ενός τής έλλειψης εθνικού φρονήματος, και αφ’ ετέρου των εξαντλητικών φόρων στους οποίους δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν. Αβάστακτοι, αν σκεφτούμε πως στα τέλη του 18^ου αι. (1776) ανέρχονται σε 18 ειδών διαφορετικούς φόρους. Ουσιαστικά, οι ομαδικοί εξισλαμισμοί αναχαιτίζονται μετά τη συνθήκη τού Κιουτσούκ Καϊναρτζή στα 1774, χωρίς αυτό να σημαίνει την οριστική παύση τους σε Ήπειρο και Αλβανία.

Παρ’ όλ’ αυτά, υπάρχουν πόλεις που συγκεντρώνουν πλούτο και πολιτισμική άνθιση. Είναι πόλεις, οι οποίες αποτελούν κέντρα εμπορίου και έχουν μεγάλη πληθυσμιακή αύξηση. Όπως τα Γιάννενα, η Θεσσαλονίκη, η Φιλιππούπολη και άλλες πόλεις στη Θεσσαλία. Όμως, ουσιαστικά δεν δύνανται να οικοδομήσουν κάτι καλό και στέρεο για τις υπόλοιπες επαρχίες που ζουν σε πρωτόγονη πνευματική κατάσταση.

Σε μια τέτοια λοιπόν περιοχή, άγρια και απομονωμένη, με λιγοστούς κατοίκους και εκτεταμένα τα σημάδια τής παρακμής, γεννήθηκε ο Άγιος Κοσμάς ο επονομαζόμενος Αιτωλός. Περιοχή αποκομμένη, δύσβατη, όπου οι ληστείες είχαν γίνει καθεστώς, και όπου οι άνθρωποι είχαν λησμονήσει τις ρίζες με το παρελθόν. Απόρροια αυτής τής ηθικοπνευματικής κατάπτωσης, όπως και στα άλλα μέρη -ιδίως τα ορεινά-, ήταν η έλλειψη σχολείων για την εκπαίδευση των ελληνόπουλων, αλλά και ιερέων για την τέλεση των θρησκευτικών καθηκόντων. 

  

Σημαντική προσπάθεια για την εκπαίδευση, είχε γίνει από τον Ευγένιο Γιαννούλη στα 1662, οπότε συστάθηκε σχολείο στο μοναστήρι τής Αγίας Παρασκευής των Μεγάλων Βρανιανών. Εκεί φοίτησαν πολλοί νέοι από τα γύρω χωριά, όμως η γενική κατάσταση του τόπου δεν άλλαξε.

Σύμφωνα με περιηγητές τής εποχής, ο αριθμός των κατοίκων ήταν πολύ μικρός σε όλη την περιοχή της Αιτωλίας και Ακαρνανίας, και οι εδαφικές και κλιματολογικές συνθήκες τόσο αφιλόξενες, που η απομόνωση της συνεχίστηκε μέχρι το 1860. Όσον αφορά στη θρησκευτικότητα των εντοπίων, αυτή είναι εμφανής στο γεγονός πως πολλά παιδιά έμεναν αβάφτιστα και πολλοί άνθρωποι πέθαιναν αβάφτιστοι και χωρίς θρησκευτική εξόδιο τελετή.

Μέσα σε αυτήν την πραγματικότητα, γεννήθηκε ο Κοσμάς, κατά κόσμον Κωνσταντίνος Δημητρίου, εν έτει 1714, σε ένα χωριό τής τότε επαρχίας Αποκούρου στην Αιτωλία. Πολλές γνώμες έχουν διατυπωθεί σχετικά με το ποιο χωριό είναι η ιδιαίτερη πατρίδα τού Αγίου. Ωστόσο, βασιζόμενοι στη χειρόγραφη μαρτυρία τού αδερφού του Χρυσάνθου, μπορούμε να τοποθετήσουμε την καταγωγή του στο χωριό Ταξιάρχης, όπου σώζεται μάλιστα το σπίτι που γεννήθηκε. 

Μέχρι τα είκοσι χρόνια του, ο Άγιος φαίνεται να έμενε στο χωριό του, ασχολούμενος με γεωργικές και χειροτεχνικές εργασίες μαζύ με τους γονείς του. Από μικρός έδειχνε ιδιαίτερη αγάπη για τα γράμματα, όμως στα είκοσί του χρόνια πήρε την απόφαση να σπουδάσει στο σχολείο τής Αγίας Παρασκευής. Εκεί πήρε και μαθήματα πρακτικής ιατρικής που τού χρησίμευσαν αργότερα. Στη συνέχεια διορίστηκε δάσκαλος στο χωριό Λομποτινά. Μόλις έμαθε πως δημιουργήθηκε η Αθωνιάδα Ακαδημία το 1743, έσπευσε να μαθητεύσει στο πλευρό σπουδαίων δασκάλων όπως ο Νεόφυτος Καυσοκαλυβίτης, ο Παναγιώτης Παλαμάς και ο Ευγένιος Βούλγαρις, με τον οποίο συνδέθηκε στενά, συμμεριζόμενος το όραμά του για πνευματική και ηθική αναγέννηση τής εθνότητας. Στην Αθωνιάδα παρακολούθησε φιλολογικά, φιλοσοφικά, θεολογικά και φυσικών επιστημών μαθήματα, αλλά κυρίως επιδόθηκε στη μελέτη τού Ευαγγελίου και των Γραφών.

Μετά τις έριδες τού 1758 που αναστάτωσαν τη σχολή, ο Κοσμάς αποσύρθηκε στη Μονή Φιλοθέου. Εκάρη μοναχός το επόμενο έτος (1759) και εν συνεχεία χειροτονήθηκε πρεσβύτερος – ιερομόναχος παίρνοντας το όνομα Κοσμάς. Ήθελε να γίνει ιεροκήρυκας για να μπορέσει να διδάξει στον αμαθή λαό, όλα όσα ήσαν απαραίτητα για την αναμόρφωσή του. Αποφάσισε να πάει στην Κωνσταντινούπολη, όπου βρισκόταν ο αδερφός του Χρύσανθος -δάσκαλος των παιδιών τού Σούτσου, με διασυνδέσεις στο Πατριαρχείο-, για να λάβει επισήμως άδεια κηρύγματος από το ρωσόφιλο Πατριάρχη Σεραφείμ Β’. Η άδεια τού δόθηκε με προθυμία και ο Κοσμάς ξεκίνησε να οργώνει με τα πόδια, χωρίς μέσο μεταφοράς ή χρήματα, όλη την ηπειρωτική Ελλάδα και τα Επτάνησα.

Πραγματοποίησε συνολικά τέσσερις περιοδείες, από το 1760 έως το μαρτυρικό του θάνατο το 1779. Η πρώτη περιοδεία του διαρκεί τρία χρόνια, από το 1760 έως το 1763. Σε αυτό το διάστημα επισκέπτεται τη Θράκη, τη Μακεδονία και την Αιτωλία. Η δεύτερη περιοδεία διαρκεί έντεκα χρόνια, έως το 1774, με επίσκεψη ξανά σε Θράκη και Μακεδονία, Πελοπόννησο, Ήπειρο, Στερεά και Νησιά Ιονίου και Αιγαίου. Από το 1775 έως το 1777, ο Άγιος περιοδεύει για τρίτη φορά, περνώντας από περιοχές τής Μακεδονίας, Θεσσαλίας, Δωδεκανήσων, Ηπείρου και Ιονίων νήσων. Τέταρτη και τελευταία περιοδεία ήταν στην Ήπειρο και Αλβανία από το 1777 έως το 1779. Στα 1775, ο Κοσμάς έρχεται για λίγο στο Άγιο Όρος, κηρύττοντας στους μοναχούς. Ο βίος τον οποίων ποτέ δεν ήλκυσε τον ίδιο, διότι τούς έβρισκε  απαθείς προς τα κοινωνικά προβλήματα. Ζούσαν απορροφημένοι μόνο στα θρησκευτικά τους καθήκοντα, απόρροια τής Τουρκοκρατίας  άλλως τε. Ουδείς αμύνεται ή ηγείται μιας νέας προοδευτικής κίνησης.

Διαπερνώντας πολλές περιοχές, κάποιες εξ αυτών δύο ή τρεις φορές, ο Άγιος Κοσμάς κήρυττε στα πλήθη, με πύρινη γλώσσα, συγκινώντας και προκαλώντας το εθνικό αίσθημα που είχε υπνωθεί για αιώνες. Μιλούσε σε απλή, δημοτική γλώσσα και γινόταν κατανοητός από όλους. Στους λόγους του συμβούλευε τούς ανθρώπους να έχουν αγάπη, ομόνοια, ανιδιοτέλεια και στηλίτευε εντόνως τούς εξισλαμισμούς. Κήρυττε τη δικαιοσύνη, την ισότητα ανάμεσα στα δύο φύλα –κάτι πρωτοποριακό για την εποχή του-, πολεμούσε την τοκογλυφία, που ήταν σωστή μάστιγα τότε, και με φανατισμό επέμενε στην καθιέρωση της Κυριακής αργίας. Αυτό μάλιστα, συνέβαλε στο μίσος των Εβραίων εναντίον του, καθώς τούς απαγόρευε να κάνουν τα παζάρια τους την Κυριακή. Στα Επτάνησα κατηγορείται από Εβραίους, Βενετούς και ντόπιους άρχοντες σαν αιρετικός, στη Ζάκυνθο μάλιστα κακοποιείται σωματικώς ώσπου απελαύνεται.

Το αναμορφωτικό του σχέδιο μολαταύτα δε σταματά. Η περίθαλψη των φτωχών και των ορφανών, η επιταγή να μιλούν όλοι την ελληνική και όχι τις διάφορες διαλέκτους, αλλά και το ηθικό και κοινωνικό περιεχόμενο των Διδαχών του, δεν αφήνουν περιθώριο αμφισβήτησης τής πρωτοποριακής του διάθεσης. Σκοπός του παραμένει πάντα η εθνική έγερση, αλλά για να την πετύχει, ξέρει πως πρέπει να θέσει τις πνευματικές και ηθικές βάσεις στο ακροατήριό του. Για τον Πατροκοσμά, υπάρχει συγκερασμός ελληνισμού και ορθοδοξίας. Αν και διαφοροποιείται με τους δασκάλους του στην Αθωνιάδα, λόγω τής εμμονής του στη δημοτική γλώσσα και της απόρριψης του αρχαιοελληνικού ιδεώδους, εν τούτοις ο σκοπός του είναι πάντα κοινός με τού Ευγένιου Βούλγαρι. Η σύσταση τού νεοελληνικού κράτους .

Θεωρεί τη μόρφωση θεμέλιο λίθο της εθνικής αφύπνισης. Ο ίδιος είχε βαθειά μόρφωση, όχι βέβαια επιστημονική κατάρτιση. Η κλασσική παιδεία τής αρχαιότητας, είναι  κατά τη γνώμη του ανίκανη να διαπαιδαγωγήσει το λαό. Περιοδεύοντας και αντικρίζοντας την πρωτόγονη αγριότητα τού λαού, πείθεται ότι δεν υπάρχει σχέση με τούς αρχαίους Έλληνες. Λέει πως «Τα κακά θά ‘ρθουν απ’ τούς διαβασμένους». Και πολλάκις αυτή η έκφραση έχει παρεξηγηθεί. Τι εννοεί όμως; Στρέφεται κατά των σχολαστικών που εμμένουν σε μια γλώσσα ακατανόητη, αλλά και όσων προσπαθούν να δώσουν μία παιδεία ξένη στα ελληνόπουλα, που θα αποβεί από άχρηστη έως και επικίνδυνη για το μέλλον τής πατρίδας. Θεμελιώνει σχολεία, τα οποία λειτουργούν με έσοδα Μονών, Ναών και Κοινοτήτων. Μέχρι το θάνατό του τον Αύγουστο τού 1779, τα σχολεία που είχε ιδρύσει ανέρχονται στα 247, κατ’ άλλους είναι 300 και κατ’ άλλους 1000! Ποτέ δε ζητούσε χρήματα για το έργο του, όταν όμως κάποιος προσέφερε ένα ποσό, το διέθετε αμέσως για κατασκευή σχολείου ή αγορά κολυμβήθρας. Όσον αφορά την εύρυθμη λειτουργία των σχολείων αυτών, έδινε τη δημοκρατική ευκαιρία τής συμμετοχής στην ευθύνη για τη φροντίδα τους, σε επιτροπές συσταθείσες από το λαό. Είναι κι αυτό μάλιστα μία βοήθεια να αναπτερωθεί το ηθικό των υποδούλων μιας και λόγω τής υποτέλειας νιώθουν μειονεκτικά.

Απ’ όπου περνά ο Άγιος Κοσμάς, στήνει ένα σταυρό, σημάδι τής επισκέψεώς του, ανεβαίνει σε ένα σκαμνάκι και τα πλήθη συρρέουν για να τον ακούσουν. Τούς ελκύει με τη σαφήνεια τού λόγου του, την ευρύτητα των οραματισμών του, εμπνέει με την αγωνιστικότητα του, και με την αγάπη του για το Θεό, το συνάνθρωπο και την πατρίδα, γίνεται φορέας τής χριστιανικής αναγέννησης. Όμως πολλές είναι οι φορές που στο ακροατήριο βρίσκονται κατάσκοποι που τον παρακολουθούν. Τότε τα λόγια του γίνονται διφορούμενα και μοιάζουν με προφητείες. Δε σταματά στιγμή να μαγνητίζει τούς υπόδουλους, ακόμη και με την ίδια τη στάση ζωής του, χωρίς ψιμύθια, υποκρισία, θέτοντας τον εαυτό του σ’ ένα σωρό κινδύνους και κακουχίες, αλλά μη εγκαταλείποντας ούτε κατά διάνοια το έργο του. Τα υλικά αγαθά τον αφήνουν ασυγκίνητο˙ το ίδιο προτρέπει και το ακροατήριο του, να τα περιφρονεί και να ενδιαφέρεται μόνο για τα πνευματικά στολίδια.

Ο Pouqueville, ο οποίος περιηγήθηκε στα μέρη τής Αιτωλίας το 1815, ανέφερε για τον Κοσμά ότι είχε σπουδαία ευφράδεια λόγου, ικανότητα να θεραπεύει ασθένειες και προφητική δύναμη. Ιστορεί επίσης την αγάπη τού λαού προς το γέροντα, αλλά και το σεβασμό τού Αλή Πασά προς εκείνον. Μετά το μαρτυρικό θάνατο τού γέροντα, ο Αλής, νίκησε τον Κουρτ Πασά κι έγινε ο ίδιος Πασάς τού Μπερατίου, έχτισε ναό στον τόπο όπου μαρτύρησε ο Άγιος, κατασκεύασε ασημένια θήκη για την κάρα του, και συχνά την προσκυνούσε. Όταν οι μωαμεθανοί σκανδαλίζονταν από αυτήν την κατάσταση, έλεγε: «Φέρετέ μου ένα μουσουλμάνο σαν κι αυτό το χριστιανό και να τού φιλήσω και τα πόδια». Τόσος ήταν ο σεβασμός του για τον Άγιο Κοσμά τόσο όταν ήταν εν ζωή, αλλά και έπειτα.

Στο πέρασμα τού Πατροκοσμά από τη Βόρειο Ήπειρο και την Αλβανία το 1777, παύουν οι οικιοθελείς εξισλαμισμοί. Τους κατοίκους των περιοχών αυτών, συμβουλεύει να μιλούν την ελληνική γλώσσα, καθώς οι περισσότεροι μιλούσαν αρβανίτικα και βλάχικα. Παντού όμως συναντά την αντίδραση τού ανώτερου κλήρου, το μίσος των Εβραίων, των πλουσίων, των εμπόρων αλλά και την υποψία των Τούρκων. Στα μέρη των Ιωαννίνων, η πολεμική του έναντι των Εβραίων προκαλεί την συκοφαντία τού Αγίου, ως επαναστάτη, φιλορώσο υπονομευτή τής Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ωστόσο δε συλλαμβάνεται, μετά από χρηματικό αντάλλαγμα των φίλων του στον πασά.

Συνεχίζει να κηρύττει και να καταδιώκεται –η θέληση για προσφορά μεγαλώνει μέσα του καθώς διαβλέπει το τέλος-. Οι Εβραίοι που στο παρελθόν τον είχαν κατηγορήσει μια σαν όργανο των Βενετών και μια των Ρώσων, χωρίς αποτέλεσμα, αποφασίζουν να δωροδοκήσουν με μεγάλο χρηματικό ποσό τον Κουρτ Πασά τού Μπερατίου για να τον εκτελέσει. Ο γέροντας βρίσκει καταφύγιο στο Τεπελένι, στο αρχοντικό τού Αλή Πασά, απ’ όπου αναχωρεί την επομένη για να περιοδεύσει ξανά. Στο χωριό Καλικόντασι συλλαμβάνεται και καταδικάζεται με την κατηγορία τού ξεσηκωμού των ραγιάδων σε επανάσταση κατά των Τούρκων και πως οι κάμποι έμεναν ακαλλιέργητοι, από το γεγονός ότι ο λαός άφηνε τις ασχολίες του για να τρέξει πίσω από τον Κοσμά. Βρίσκει μαρτυρικό θάνατο δι’ απαγχονισμού την 24^η Αυγούστου 1779, ημέρα Σάββατο. Το σώμα του ρίπτεται στον Άψο ποταμό, γυμνό και με πέτρα δεμένη στο λαιμό. Τρεις μέρες αργότερα βρέθηκε από έναν ιερέα ονόματι Μάρκο, ο οποίος το ενταφίασε στο Ναό των Εισοδίων στο χωριό Καλικόντασι. 

Αν και το περιεχόμενο της διδασκαλίας του παρέμενε ηθικοθρησκευτικό, συγχρόνως ο αγώνας του είχε κοινωνικό και εθνικό σκοπό. Στο διάστημα που περιόδευσε την ελληνική γη, πολέμησε την αμάθεια και νίκησε τη στασιμότητα. Έδωσε την πρώτη ώθηση για τον απελευθερωτικό αγώνα των υποδούλων, διαδραματίζοντας προπαρασκευαστικό ρόλο για την Επανάσταση τού 1821. Με τον εθνεγερτήριο λόγο του, ορθώνοντας το μικρό του ανάστημα, ξυπνά συνειδήσεις και θέτει τις βάσεις για την οριστική αναμόρφωση και εθνική ανεξαρτησία. Εκτός από την επίλυση των προβλημάτων τού καιρού του, μπολιάζει την λαϊκή ψυχή με το σθένος για περαιτέρω αγώνες. Και θα βρει ανταπόκριση, ακόμη και μετά από πολλά χρόνια, τα λόγια που έσπειρε θα φυτρώνουν. Οι αγώνες του θα δικαιώνονται.

Το ενθεγερτήριο σάλπισμα των λόγων του, έθεσε τις βάσεις για την απήχηση τής Επαναστάσεως τού 1821. Ο Κοσμάς θεωρείται δικαίως εθναπόστολος, μία εκ των σπουδαιοτέρων μορφών τής προεπαναστατικής περιόδου μαζύ με το Ρήγα Φεραίο. Τελειώνοντας με τη σκιαγράφηση τής εποχής που γέννησε τη μορφή του, συνάμα και των χρόνων δράσης του, είμαστε σε θέση να εκτιμήσουμε τη διαχρονικότητα τής προσωπικότητάς του ως αναμορφωτή, αλλά και να κατανοήσουμε το σκεπτικό του, θεωρημένο μέσα από τις ανάγκες τής εποχής του. Να εμείνουμε ωστόσο κλείνοντας, στην επιμονή τού Αγίου για χρήση τής ελληνικής γλώσσας, ως αντίδραση στο κύμα εξισλαμισμού. Σήμερα, η γλώσσα βάλλεται ανελέητα, όπως και τα περισσότερα ιδανικά για τα οποία εργάσθηκε ο Άγιος Κοσμάς. Η γλώσσα ίσως βάλλεται με τον πιο υπόγειο και δυσνόητο να τον αντιληφθούμε, τρόπο. Οι περισσότεροι, κυρίως νέοι, δεν χρησιμοποιούν τούς ελληνικούς γραμματικούς χαρακτήρες όταν γράφουν, παρά τούς λατινικούς. Οι λέξεις που σχηματίζονται ονομάζονται γκρίκλις, και σιγά σιγά τείνουν να πάρουν τη θέση τής ‘’δύσκολης’’ και ‘’πολύπλοκης’’ για πολλούς, ελληνικής γραφής. Δεν είναι απίθανο κάποτε, όταν το φαινόμενο γενικευθεί και πλέον φτάσει στο απροχώρητο, με κάποια ηλίθια νομοθεσία, όπως εκείνη που κατήργησε το πολυτονικό σύστημα γραφής, χατίρι όχι του μονοτονικού όπως λένε, αλλά τού ατονικού, να θεσπιστεί η χρήση των λατινικών χαρακτήρων στην ελληνική. Υπάρχουν θιασώτες δυστυχώς από τού νυν, και ας ελπίσουμε κάτι να αλλάξει, ώστε να μην φτάσουμε σε τέτοιο καταστροφικό σημείο. Και να αλλάξει κυρίως μέσα στις φιλοσοφικές σχολές, των οποίων το γόητρο και ο αρχιτεκτονικός νεοκλασσικισμός, έχουν χαθεί πίσω από την υπερβολικά αντιαισθητική αφισοκόλληση. Τούς αυστηρά κομματικοποιημένους φοιτητές, και συνδικαλίζοντες καθηγητές. Ορθό το αίτημα τής καλύτερης κοινωνίας, γι’ αυτήν πάλευε κι ο Πατροκοσμάς με πενιχρότερα μάλιστα μέσα, αλλά δεν θυσίαζε το ένα ιδανικό για την ανάδειξη ενός άλλου, ούτε βεβαίως έψαχνε τη λύση σε ξένες προς τις ρίζες μας αρχές, ή ακόμα ακόμα σύμβολα γραφής, λες κι εμάς ξαφνικά διεγράφη η ιστορία μας και χρειαζόμαστε ‘’ιεραποστόλους’’ εξ αλλοδαπής για να μας μάθουν γραφή!

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Αναστασάκης Ι., Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός ή Πατροκοσμάς, ένας διδάσκαλος τού Γένους, Αθήνα 1980

Καντιώτης Α., Κοσμάς ο Αιτωλός, 1977

Μιχαλόπουλος Φ., Κοσμάς ο Αιτωλός, Αθήνα 1971

Πολίτης Δ., Οι κοινωνικές ιδέες τού Κοσμά Αιτωλού

Pouqueville F.C., Voyage de la Grèce

Σάθας Κ., Ιστορία τής Τουρκοκρατούμενης Ελλάδας, τ. Α’-Δ’, εκδ. Κ. Τσαούσης, Αθήνα

 

Ακούστε live  και την ομιλία στο επόμενο VIDEO

 

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ καθηγ. ΓΙΑΝΝΗ ΠΟΡΦΥΡΗ ΣΤΗΝ ΚΑΤΩ ΑΧΑΪΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΑ 300 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΕΓΕΡΤΗ ΑΓΙΟΥ ΠΑΤΡΟΚΟΣΜΑ

Ο μεγάλος διδάσκαλος του Γένους Πατροκοσμάς

ο Αιτωλός και το νόημα των διδαχών του

Εξέχουσα θέση μεταξύ των μεγάλων πνευματικών μορφών του Ελληνικού Έθνους της νεότερης Ιστορίας κατέχει ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός. Η πολυσυζητημένη και καταξιωμένη μορφή του αγίου μας Παπουλάκου, του εθναποστόλου και νεομάρτυρος της Εκκλησίας μας, είναι βαθειά χαραγμένη στην συνείδηση του ευσεβούς ελληνικού λαού. Ο διδάχος των σκλάβων δεν ήταν μόνον η γενναία μορφή που παρηγορούσε, που ενίσχυε τον σκλαβωμένο  λαό μας, αλλά κρατούσε άσβεστο τον πόθο για την ελευθερία του. Και σήμερα, εις τον αγώνα της οικονομικής και πνευματικής υποδούλωσης μας, ο λαός μας συγκινείται και ενθουσιάζεται από την αγία μορφή του νεομάρτυρος Κοσμά του Αιτωλού- Σήμερα μάλιστα, αναζητά όσο ποτέ τις διδαχές του, σήμερα θυμάται τις προφητείες του, τρέφεται από τα κηρύγματά του και ωφελείται πνευματικά.

Ο Άγιος Πατροκοσμάς, μετά τις σπουδές του, έγινε ασκητής για 17 χρόνια στο Άγιον Όρος, στη Μονή Φιλοθέου. Εκεί εκγυμνάζει τις πνευματικές του αισθήσεις και ασκείται στην αρετή, δεχόμενος την ζωογόνο χάρη του Αγίου Πνεύματος. Η ασκητική ζωή τον γεμίζει με τις χάρες του μυστηρίου της αγνής Ορθόδοξης Θεολογίας.

Η πνευματική του καλλιέργεια, τον οδηγεί στην πλήρη αίσθηση της κοινωνικής του ευθύνης. Η ανάγνωση των Γραφών, όπως ομολογεί και ο ίδιος, τον κάνει να ανακαλύψει τους κρυμμένους θείους μαργαρίτες, τον θησαυρό της πίστης, την πνευματική χαρά, την ευφροσύνη της αιωνίου ζωής.

«… Σιμά στα άλλα, ηύρηκα και τούτον τον λόγον, οπού λέγει ο Χριστός μας, πως δεν πρέπει κανένας χριστιανός, άνδρας ή γυναίκα να φροντίζει μόνο δια του λόγου του πώς να σωθεί, αλλά να φροντίζει και δια τους αδελφούς του ….», ο ίδιος δε, ποτέ δεν θεώρησε τον εαυτό του αυτόκλητο σωτήρα του Γένους μας, αλλά έθετε την ταπεινότητά του στην υπηρεσία της εκκλησίας μας, σαν ζωντανός φορέας αγιοπνευματικών χαρισμάτων.

Ο Άγιος  Πατροκοσμάς, μέσω των διδαχών του ασχολήθηκε με όλα σχεδόν τα διαχρονικά προβλήματα της κοινωνίας, λες και σπούδασε ανατομία της κοινωνικής πραγματικότητας. Συχνά – πυκνά αναφέρεται ξεκάθαρα στην κοινωνική δικαιοσύνη, στην ενότητα του ανθρωπίνου γένους, την δίκαιη φορολογία, στα προτερήματα της τίμιας εργασίας,  στην ολιγάρκεια, στην αποφυγή των εθνοφυλετισμών, στην διαπαιδαγώγηση και καλή ανατροφή των παιδιών, στον σεβασμό της ιερότητας της αργίας της Κυριακής, στην καλλιέργεια ιερών οικογενειακών σχέσεων, στον σεβασμό της φύσης και της εν Σοφία κτίσεως του Θεού, στην φροντίδα των δένδρων, στην ίδρυση κοινωφελών έργων και ιδιαιτέρως σχολείων. Ο θεόπνευστος και αγιοπνευματικός του λόγος,  είχε αποτέλεσμα να λιγοστέψει η ληστεία και η βία.

Αξίζει να σημειωθεί η μεγάλη προσπάθεια του Αγίου Κοσμά, στην εμπέδωση του ιδανικού της υπευθυνότητας του πολίτη. Τόνιζε στις διδαχές του ότι η κοινωνία χρειάζεται υπεύθυνους πολίτες, κοινωνική δικαιοσύνη και χρηστούς άξιους πολιτικούς και πνευματικούς ηγέτες.  Οι κοινωνικές παρανομίες απορρέουν από το ψεύδος, την αδικία, την κλοπή, την ανθρώπινη εκμετάλλευση, την απληστία και την πλεονεξία. Είναι καταπληκτικός ο τρόπος διαπαιδαγώγησης του Έλληνα, ώστε αφ’ ενός μεν να αποτρέπει τις αδικίες και αφ ετέρου να αποκαθιστά και μάλιστα άμεσα την αδικία. Παράλληλα ο Άγιος Κοσμάς επαινεί και διδάσκει την αξία της τίμιας εργασίας & του μόχθου, που όπως δίδασκε είναι πηγή χαράς για τον καθένα.

«…. Δια τούτο αδελφοί μου, έλεγε, να χαίρεσθε και να ευφραίνεσθε χιλιάδες φορές, όσοι ζείτε και βγάζετε το ψωμί σας με τον κόπο και τον ιδρώτα σας, διότι εκείνο το ψωμί είναι ευλογημένο και, αν θέλεις δώσε κομμάτι από εκείνο το ψωμί του πτωχού, με εκείνον, κερδίζεις τον Παράδεισον…».

Ένας άλλος άξονας των διδαχών του Ισαποστόλου μας Αγίου Κοσμά, ήταν οι σχέσεις άρχοντα και αρχόμενου, τονίζοντας την ουσία του διακονείν και όχι του άρχεσθε, της παροχής υπηρεσίας κυριολεκτικά στον συνάνθρωπο.  «Κάθε αρχή, τόνιζε μέσα από τις Διδαχές του, δεν πρέπει να αποτελεί μέσον προσπορισμού αγαθών, πλούτου και τιμητικών διακρίσεων, αλλά αγνό πεδίο άσκησης της φιλοτιμίας, της κοινωνικής ευθύνης, αξίες που πηγάζουν από τη χριστιανική αγάπη…

… οι προεστοί που είσθε στις χώρες και τα χωριά, να κατανέμετε δίκαια τους φόρους, να μην γίνεσθε σκληροί και να μην εκμεταλεύεσθε τους αδυνάτους…» Μήνυμα λίαν επίκαιρο μια και εισηγείται δίκαιη φορολογική κλίμακα!

Ταυτόχρονα ο Άγιος Κοσμάς απευθυνόμενος στο λαό, την αρχόμενη τάξη, την συμβούλευε να αγαπούν και να συνεργάζονται υπομονετικά με τους προεστούς, να προσεύχονται για την ψυχή τους λόγω των πολλών βαρών και ευθυνών τους. Τους προέτρεπε να πληρώνουν τα χρέη τους και να μην τουρκεύουν εξ αιτίας της βαριάς φορολογίας.

Αξίζει να τονισθεί ότι ο Άγιος στο πνεύμα της κοινωνικής δικαιοσύνης στήριξε και την ίδρυση των σχολείων. Έτσι δίκαια θεωρήθηκε ο πρώτος ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΔΩΡΕΑΝ ΠΑΙΔΕΙΑΣ!  Φρόντιζε δε για την εθελοντική χρηματοδότηση του κτισίματος των σχολείων και την απρόσκοπη λειτουργεία τους, γιατί τα σχολεία συνδέουν άριστα την πίστη και την γνώση!

Πολλές φορές ο Άγιος κατηγορήθηκε από τους μόνιμους και μοναδικούς εχθρούς του, που ήταν οι Εβραίοι, κυρίως λόγω της αργίας της Κυριακής, οι οποίοι και τον θανάτωσαν τελικά, ότι δίδασκε ΕΘΝΟΦΥΛΕΤΙΣΜΟ & ΑΝΤΙΣΗΜΙΤΙΣΜΟ. Άδικη και ψεύτικη αυτή η κατηγορία και θα σας το εξηγήσω. 

Είναι βέβαια γνωστή η αντιπαλότητα Πατροκοσμά και Εβραίων. Πέραν όμως τούτου,  για να έχει κανείς σαφή εικόνα και δίκαιη κρίση, πρέπει να λάβει υπόψη τα εξής:

α) Στη μεσαιωνική Ευρώπη, με αφορμή τις σταυροφορίες, οι Εβραίοι είτε διώχθηκαν, είτε υποχρεώθηκαν να εκχριστιανιστούν.

β) Δημιουργήθηκαν πολλές προκαταλήψεις ίσως, που συνέδεαν τους Εβραίους με φόνους παιδιών και διάφορες επιδημίες.

Στα τέλη του 15ου αιώνα έγιναν σκληρές διώξεις Εβραίων στην Ισπανία και οι διωκόμενοι Σεφραδίτες Χαζάροι Εβραίοι κατέκλυσαν τις χώρες τις Ευρώπης και την Ελλάδα. Πολύ γρήγορα είχαμε την απαγόρευση συμβίωσης Χριστιανών και Εβραίων, μάλιστα το 1516 στην Βενετία, ο τότε Δόγης των Βενετών ίδρυσε απομονωμένη Εβραϊκή συνοικία. 

Στην τουρκοκρατούμενη Ελλάδα συνέβη εντελώς το αντίθετο. Ο σουλτάνος Βαγιαζήτ ο Β΄ τους δέχθηκε και με προνόμια τεράστια σε βάρος των ντόπιων Ελλήνων. Ας έχουμε κατά νου ότι τους έδωσε μεγάλες εκτάσεις, π.χ. στην πατρίδας μου, το σημερινό χωριό Ρηγάνι Ναυπακτίας, γνωστό ως Βρώστιανη από τη λέξη Εβραιόστανη, όπως την αποκαλούσαν οι ντόπιοι! Οι εβραίοι δεν πλήρωναν καθόλου φόρους, δεν στρατολογούσαν Εβραιόπουλα γενιτσάρους, δεν έκαναν ποτέ αγγαρείες κ.λ.π. Άρα ήταν κοινωνικά και οικονομικά ισχυρότεροι σε αντίθεση με τους Έλληνες ρωμιούς που υστερούσαν! Παράλληλα η άκρατη φιλοχρηματία τους καλλιέργησε την τοκογλυφία και την αθέμιτη συναλλαγή! Έτσι τότε, όπως και τώρα, εξ αιτίας τους πολλοί άνθρωποι ήλθαν σε απόγνωση!

Ένα μεγάλο μπουλούκι εβραίων εγκαταστάθηκε στα Γιάννενα που ασχολήθηκαν με την χρυσοχοΐα, την αργυροχοΐα και την τοκογλυφία. Στα Γιάννενα είχε καθιερωθεί το Κυριακάτικο παζάρι των Εβραίων που έπληττε την Ορθόδοξη πίστη και την Ελληνική αυτοσυνειδησία. Ποιος ξεχνά ότι η Κυριακή είναι η ημέρα τιμής του Αναστάντος Κυρίου μας! Αυτά τα αίτια ήταν που κατηγορούσε ο Πατροκοσμάς και τα περί ΑΝΤΙΣΗΜΙΤΙΣΜΟΥ είναι κακοήθεια και συκοφαντία!

Ο δραστικός λόγος του Πατροκοσμά είχε τεράστια απήχηση και το παζάρι μεταφέρθηκε το Σάββατο και έτσι φαντάζεστε το μίσος των Εβραίων στον Άγιο. Έτσι διέθεσαν χρήμα άφθονο και τον θανάτωσαν. Θα αναφέρω κάτι σημαντικό, την συνήθεια των Ελλήνων,  μετά από κάθε ομιλία διδαχή του Αγίου Κοσμά, να σχηματίζουν ουρά να πάρουν την ευχή του, φιλώντας το χέρι του.  Τότε ο Άγιος είπε το αμίμητο μια φορά. «… Αμή δεν είναι καλύτερα να φιλήσετε την εικόνα του Ιησού Χριστού και να τον παρακαλέσετε να με φυλάγει από τες παγίδες του διαβόλου και των εβραίων, που ξοδιάζουν χιλιάδες πουγγιά δια να με θανατώσουν…» Χαρακτηριστική είναι η επιστολή του στον αδελφό του Χρύσανθο, Σχολάρχη στη Νάξο, με ημερομηνία 2/3/1779: «… δέκα χιλιάδες χριστιανοί με αγαπώσι και ένας με μισεί, χίλιοι τούρκοι με αγαπώσι και ένας όχι τόσον, χιλιάδες εβραίοι θέλουν το θάνατόν μου και ένας όχι».

 

Ο μαθητής του ΖΗΚΟΣ ΜΠΙΣΤΡΕΚΗΣ, που τον ακολουθούσε μέχρι το τέλος, κατέγραψε το ποσό των πενήντα πουγγιών που ξόδεψαν να τον θανατώσουν!  Αυτός όμως σεβόταν και τους εβραίους και κάθε μη χριστιανό και το αποδείκνυε. Ακούστε δε και τον ίδιον τι λέει για τους Εβραίους: «… ταύτα γιατί σας τα είπα χριστιανοί μου; Όχι δια να φονεύσετε τους εβραίους και να τους κατατρέχετε, αλλά να τους κλαίτε, πως άφησαν τον Θεόν και επήγαν με τον διάβολον!».  Προφανώς τα κίνητρά του ήταν παιδαγωγικά και δεν υποκρύπτουν ίχνος αντισημιτισμού!  Ο Πατροκοσμάς ξεκάθαρα κήρυττε αγάπη και όχι μισαλλοδοξία. Κήρυττε την ενότητα του ανθρωπίνου γένους  και ότι όλοι είμαστε παιδιά του θεού.

Ουσιαστικά οι διδαχές του Αγίου Κοσμά είχαν βάση την ΔΙΠΛΗ ΕΝΤΟΛΗ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ! Αγάπη προς τον Θεό: «Αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου εν όλη τη καρδία σου και εν όλη τη ψυχή σου και εν όλη τη διανοία σου …»» και την αγάπη προς τον πλησίον, « … και τον πλησίον σου ως εαυτόν». Ο Άγιος δεν δικαιολογεί την έχθρα απέναντι σε κανέναν, γιατί είναι το ουσιαστικό δηλητήριο στις ανθρώπινες σχέσεις. Παράλληλα σαν μεγάλος φωτισμένος παιδαγωγός, διδάσκει την ποιμαντική κλίμακα, δηλαδή «το κατά δύναμιν», ώστε να ενεργοποιήσει το φιλότιμο και των λιγότερο πνευματικών ανθρώπων, των μετρίων και των αδιάφορων:

«Δεν θέλεις να δώσεις ελεημοσύνη, πάμε παρακάτω, τουλάχιστον μην τον αδικείς και μην τον κλέβεις. Δεν θέλεις να βοηθήσεις, τουλάχιστον μην βλάπτεις! Μην πάρεις το εξωφόρι του και μην τον κατατρέχεις και μην τον τρως με την γλώσσαν σου»! Και συμπλήρωνε: «Ο Θεός είναι εύσπλαχνος μα είναι και δίκαιος και έχει ράβδον σιδηράν».

Συνεχίζοντας να προσεγγίζουμε το νόημα των διδαχών του Αγίου Κοσμά και τα επιμέρους διανοήματα αξίζει να σταθούμε στο ενδιαφέρον του για την κτίση, το περιβάλλον, τα δένδρα, τα ζώντα ζώα πτηνά και αμφίβια. Δίδασκε λοιπόν, ότι το φυσικό περιβάλλον είναι απόδειξη της άπειρης και ατέλειωτης αγάπης του Θεού προς τον άνθρωπο. Θαυμάστε αγαπητές μου και αγαπητοί μου μια ρήση του:

«… Μας έδωκεν ο πανάγαθος Θεός τα μάτια να βλέπουμε εις τον ουρανόν, τον ήλιον, την σελήνην και τα άστρα και να λέγωμεν: Ω θεέ μου, εάν ο ήλιος που είναι πλάσμα σου, είναι τόσον λαμπρός, αμή το Αγιον σου όνομα οπού είσαι ποιητής του ουρανού και της γής, ποιητής και πλάστης, πόσον λαμπρότερος είσαι!...»

Στο διάβα του ο Πατροκοσμάς μπόλιαζε δένδρα, τα καθάριζε και τα επεριποιείτο και παρακινούσε τους ακροατές και τους κατοίκους των ορεινών περιοχών να κάνουν το ίδιο. Πόσο διαχρονικό είναι το οικολογικό μήνυμα του Αγίου και ιδιαίτερα σήμερα που η υπερεκμετάλευση και η αδιαφορία κατέστρεψε το φυσικό περιβάλλον!

Αφησα τελευταίο το μεγάλο ενδιαφέρον του για το ζήτημα των οικογενειακών σχέσεων και της διατροφής των παιδιών. Εδώ ο Άγιος έδωσε μεγάλη βαρύτητα και με την διαυγή του κοινωνική συνείδηση και τις άριστες φωτισμένες γνώσεις του γύρω από τις υγιείς οικογενειακές σχέσεις, διδάσκει την ισοτιμία γυναίκας και άνδρα, τον αλληλοσεβασμό και την μεταξύ τους αφοσίωση και αγάπη. Παράλληλα δίδασκε στα παιδιά να τιμούν τους γονείς, ζώντες και αποθαμένους. Για την ανατροφή των παιδιών συνήθιζε να παρομοιάζει τους γονείς με την ρίζα δένδρου και τα παιδιά τα κλωνάρια. Εάν οι ρίζες ποτίζονται με αρετές και είναι υγιείς, όλο το δένδρο είναι υγιές και καρποφόρο.

Συνοψίζοντας αγαπητές μου και αγαπητοί μου τους πυλώνες των διδαχών του Αγίου Διδάχου Πατροκοσμά απαριθμούμε επτά διανοηματικούς άξονες και ενότητες:

1) Κοινωνική ευθύνη,

2) κοινωνική διδασκαλία,

3) καταπολέμηση αδικίας, τίμια εργασία, σχέση προεστών και λαού, δίκαιη συμμετοχή στη φορολογία,

4) αποφυγή κάθε εθνοφυλετισμού και του αντισημιτισμού,

5) τη διπλή αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον,

6) την αγάπη για το περιβάλλον και τα δένδρα και

7) τις οικογενειακές σχέσεις και την ανατροφή των παιδιών.

Εν κατακλείδι το πρώτιστο όμως χριστοκεντρικό έργο του αγίου Κοσμά ήταν η χριστοποίηση του κόσμου και η σωτηρία της ψυχής του. Χριστός και ψυχή σας χρειάζεται» δίδασκε. «Το κορμί σας, ας σας το καύσουν, ας σας το τηγανίσουν, τα πράγματά σας ας σας τα πάρουν, μη σας μέλει, δώστε τα, δεν είναι εδικά σας. Ψυχή και Χριστός σας χρειάζεται».

Με πόση μελαγχολία και θλίψη αναπολούμε σήμερα ένα Έλληνα μεγάλο πνευματικό ηγέτη, ένα σύγχρονο Πατροκοσμά! Αυτόν που θα εμψυχώσει τον απογοητευμένο Έλληνα από το αβάσταχτο βάρος της κρίσης. Αυτόν που θα αποτρέψει τον κλονιζόμενο υποψήφιο αυτόχειρα. Αυτόν που θα μάθει τον πιστό να λέει εκατοντάδες φορές την ημέρα το «ΕΧΕΙ Ο ΘΕΟΣ»!   Πόσοι νέοι κυρίως, τρέχουν στο διαδίκτυο να ρουφήξουν τις διδαχές του και τις προφητείες του. ΑΓΙΕ ΙΣΑΠΟΣΤΟΛΕ, ΕΘΝΟΜΑΡΤΥΡΑ, ΔΙΔΑΣΚΑΛΕ ΜΑΣ ΠΑΤΡΟΚΟΣΜΑ πρέσβευε υπέρ ημών!

Δεν ξέρω αγαπητές μου και αγαπητοί μου αν σας ικανοποίησα από όσα προσπάθησα εν συντομία να σας  αναπτύξω για τον ιερό μας Παπουλάκο. Κλείνοντας επιτρέψτε μου να υπενθυμίσω τις σκηνές της σύλληψης και θανάτωσης του Αγίου Κοσμά. Πράγματι αποτελούν μνημείο κοινωνικής χριστιανικής ευθύνης. Δεν γόγγυξε, δεν στεναχωρήθηκε, δόξαζε συνεχώς τον Κύριο, αντιμετώπισε ψύχραιμα και μάλιστα χαριέστατα τους δήμιους του και αφού προσευχήθηκε, ευλόγησε σταυροειδώς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα  και ευχήθηκε όλο τον κόσμο να φυλάττει τις παραγγελίες του.

Ελληνίδες και συνέλληνες,

Η διδασκαλία του μεγάλου μας Εθναποστόλου και το αίμα του που χύθηκε μας παραγγέλλουν:

Ορθόδοξοι χριστιανοί, στείτε και κρατείτε τις παραδόσεις!  Παραμείνετε πιστοί στο Χριστό, στην Ορθοδοξία. Υποστηρίξτε και φυλάξετε σαν κόρη οφθαλμού την παιδεία και κρατήστε την μακριά από την ΛΟΓΙΚΟΚΡΑΤΕΙΑ, τον ΑΙΣΘΗΣΙΑΣΜΟ, τον ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΕΜΠΕΙΡΙΣΜΟ, την ΑΚΡΑΤΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ και την ΑΘΕΪΑ! Μια τέτοια παιδεία θα μας κρατήσει ελεύθερους από την μέγγενη της παγκοσμιοποίησης και της ισοπέδωσης μας σαν ΕΘΝΟΣ και ΛΑΟ!

Τελειώνω με μια ευχή: «Αφέντη μας και προστάτη μας  ΑΓΙΕ ΠΑΤΡΟΚΟΣΜΑ, ενδυνάμωσέ μας και βοήθα μας όλες και όλους να βαδίσουμε στα ίχνη σου και να ενστερνιστούμε την διδασκαλία σου, όπως μας παρήγγειλες, αυτή που προσφέρει το νόημα της ζωής ΑΜΗΝ». 

Ακούστε live  και την ομιλία στο επόμενο VIDEO

AHEPA PATRAS AHJ_025 "SAINT ANDREW - ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΑ 300 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΚΟΣΜΑ "

.          

Δ Ε Λ Τ Ι Ο   Τ Υ Π Ο Υ

[ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ]

Ο Δήμος Δυτικής Αχαϊας, η οργανωτική επιτροπή εκδηλώσεων, το Τμήμα AHEPA PATRAS AHJ025_25 “SAINT ANDREW” και ο ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΩΝ ΑΧΑΪΑΣ «ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ», στα πλαίσια των εκδηλώσεων για τα 300 χρόνια από τη γέννηση του εθνομάρτυρα διδάχου του γένους μας  Αγίου Κοσμά του Αιτωλού,

Σας προσκαλούν

στην επιστημονική ημερίδα η οποία θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 7η Δεκεμβρίου 2014, ΏΡΑ 11.30 π.μ. στην ΚΑΤΩ ΑΧΑΪΑ και την αίθουσα συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου «ΜΕΛΙΝΑ ΜΕΡΚΟΥΡΗ.

Το πρόγραμμα έχει ως εξής:

11.30 Χαιρετισμοί

11.35 Ομιλία με θέμα «Κοσμάς ο Αιτωλός και το ιστορικό πλάισιο δράσης του από την κα Σοφία Καυκοπούλου, Θεολόγο, υποψ. Dr. Α.Π.Θ., Ιστορική Ερευνήτρια, Διπλωματούχο Ανωτέρων θεωρητικών.

11.50 Ομιλία με θέμα «Εθνεγέρτης ο Κοσμάς ο Αιτωλός; Εθνική και πολιτική άποψη» από τον Dr Αλέξιο Παναγόπουλο, Καθηγητή Παν/μίου, συγγραφέα, Dr Θεολογίας, Dr Νομικών & Πολιτ. Επιστημών διπλωματούχο υφηγητή.

12.05 Ομιλία με θέμα «Ο μεγάλος διδάσκαλος του γένους Αγιος πατροκοσμάς ο Αιτωλός και το νόημα των διδαχών του» από τον κ. Ιωάννη Πορφύρη Καθηγητή, Κοινων. Δημοσιογράφο, συγγραφέα, Επίτιμο Πρόεδρο των Αιτ/νων Αχαϊας «ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ» και πρόεδρο του Τμήματος της Αδελφότητας ΑΧΕΠΑ ΠΑΤΡΑΣ «ΑΓΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ».

12.20 ιεροί Υμνοι από την ακολουθία του Αγίου Κοσμά αιτωλού και των Χριστουγέννων.

 

ΒΑΣΙΛ. ΚΑΥΚΟΠΟΥΛΟΣ Πρωτοψάλτης Βυζαντινολόγος

Την επιστημονική ημερίδα συντονίζει ο κ. Λεωνίδας Καρνάρος Κοινωνικός Λειτουργός, Συγγραφέας, Αντιπρόεδρος Εταιρίας Λογοτεχνών Ν.Δ. Ελλάδος και Ταμίας του Τμήματος της Αδελφότητας ΑΧΕΠΑ ΠΑΤΡΑΣ «ΑΓΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ». 

ΣΟΦΙΑ ΚΑΥΚΟΠΟΥΛΟΥ, Θεολόγος 1η ομιλήτρια

Η Οργανωτική Επιτροπή απαρτίζεται από τους:

κ. Παναγιώτη Καράμπελα, τ. Γυμνασιάρχη, πρ. δήμαρχο Κάτω Αχαΐας,

αιδ. π. Απόστολο Δημητρόπουλο, Ιερατ. Προϊστ. Ι.Ν. Τιμίου Σταυρού,

κ. Λεωνίδα Καρνάρο, συγγραφέα, ιστορικό ερευνητή, Αντιπρ. Λογ ΝΔ Ελλαδος & δ. Σοφία Καυκοπούλου Θεολόγο, υποψ. Dr Α.Π.Θ.

 

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΑΡΝΑΡΟΣ Συντονιστής της εκδήλωσης

ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΑ

Dr Αλέξιος Παναγόπουλος 1ος Ομιλητής

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΟΡΦΥΡΗΣ 3ΟΣ Ομιλητής

ΠΑΤΡΑ: 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο Συμβουλευτικής Ψυχολογίας Συμβουλευτική ψυχολογία: Σύγχρονες τάσεις, μελλοντικοί προσανατολισμοί.

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ – ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑ – ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ!

Με την πέννα του Γιάννη Πορφύρη, προέδρου ΑΧΕΠΑ ΠΑΤΡΑΣ

Το καλλίτερο ίσως την τελευταία 5ετία πανελλήνιο συνέδριο της συμβουλευτικής ψυχολογίας είχε την τύχη να παρακολουθήσει πλήθος κόσμου, το 4ήμερο 6-9/11/2014. Παρακολουθήσαμε τη 2^α συνεδρία, την Παρασκευή πρωί, 7^η Νοεμβρίου 2014, ώρα 09.00, στο Συνεδριακό Κέντρο του Πανεπιστημίου Πάτρας, που είχε τεράστιο ενδιαφέρον και μας καταγοήτευσε.

http://www.symvoli.gr/conference/cpsychology2014/uploads/files/23c_timetable.pdf

Πρόεδρος της συνεδρίας ήταν ο Καθηγούμενος της Ανδρώας Σταυροπηγιακής και Κοινοβιακής Ιεράς Μονής Κοιμήσεως Θεοτόκου Σπηλιάς των Αγράφων και υποψ. Διδάκτωρ θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ. Πανοσιολογιότατος Αρχιμανδρίτης κ. Νεκτάριος {κατά κόσμον Ανδρέας] Μητρόπουλος.

Τα θέματα που αναπτύχθηκαν με απόλυτη επιτυχία και οι ομιλητές των, ήταν κατά σειράν: 

1. “Η Συμβουλευτική μέσα από το έργο και την διδασκαλία του Αγίου Γέροντος Πορφυρίου του Νέου Καυσοκαλυβήτου”, υπό Αρχιμ. Νεκτάριου, Ηγούμ. Ι. Μ. Σπηλιάς Αγράφων, Υπ. Δρ Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ. Διαβάστε την καταπληκτική κατατοπιστική εργασία εδώ:

http://abbotnek.blogspot.gr/2014/11/blog-post.html

Η ακούστε την εδώ:  

 

Και ενημερωθείτε για τη θαυμάσια από το 1736 ιστορική Ι.Μ. της Αργιθέας εδώ: http://monispilias.blogspot.gr/

2. “Παροχή υπηρεσιών Συμβουλευτικής & Διασύνδεσης στην Κοινότητα, Πιλοτική εφαρμογή σε Ενορία στο Ηράκλειο Αττικής”, από την κοινοτική ομάδα της ενορίας “Υπεραγίας Θεοτόκου”, αποτελούμενη από τους κ.κ. Μιχ. Λάβδα, Κ. Μαργέλη, Ε. Καρτερολιώτη, Κ. Τριανταφυλλόπουλο, Σ. Παπαδόπουλο, Ε. Χατζηγεωργίου, Φ. Χρυσοβέργη & Μ. Πάσιο.  Τα Θέμα ανέπτυξε ο συντονιστής της ομάδας Ε.Π.Α.Π.Σ.Υ ψυχολόγος κ. Μιχάλης Λάβδας.  

Ακούστε την εξαιρετική κατατοπιστική εισήγηση του ψυχολόγου κ. Μιχ. Λάβδα, εδώ:

 

 

3. “Η αντίληψη για την εργασία στον Ορθόδοξο μοναχισμό, ως πηγή έμπνευσης για την σύγχρονη επαγγελματική Συμβουλευτική” υπό του κ. Κων/νου Παν. Κωστοπούλου, PhD, MΑ, συμβούλου σταδιοδρομίας, στελέχους του Γραφείου Διασύνδεσης του Πανεπ. Πάτρας, αρμοδίου για την ανάπτυξη νέων υπηρεσιών, για την συμβουλευτική καθοδήγηση φοιτητών & μελετών διασύνδεσης. 

Ακούστε την ομιλία του κ. Κωστόπουλου εδώ:  

4. “Η συμβουλευτική του Γέροντα Παϊσίου του Αγιορείτη” από την ερευνητική ομάδα εργασίας των Συμβούλων της Ανώτατης Σχολής Παιδαγωγικής & Τεχνολογικής Εκπαίδευσης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε Πάτρας κας Θεοδώρας Μελίστα, κ. Γεωρ. Λυκοκανέλλου & κας Ελεάνας Κολιοφώτη. Το πρώτο μέρος της εργασίας παρουσίασε η κα Θεοδώρα Σπ. Μελίστα, με σπάνια επιμελημένη ηλεκτρονική παρουσίαση διαφανειών. Το δεύτερο μέλος ανέπτυξε πολύ εξαιρετικά ο κ. Γ. Λυκοκανέλλος και έκλεισε η κα Μελίστα με το τρίτο μέρος της εργασίας της ομάδας.

 

Αξίζει να αναφερθούμε στην αρίστη επιστημονική κατάρτιση της Ναυπάκτιας κας Δώρας Μελίστα και στην θαυμάσια κοινωνική της παρουσία. Είναι πτυχιούχος Κοινωνικής Εργασίας (Κοινωνική Λειτουργός), πτυχ. Παιδαγωγικόύ τμήματος Δημοτ. Εκπαίδευσης (Δασκάλα), Μεταπτυχιακός Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας, Μεταπτυχιακός Ειδικής Αγωγής, Μεταπτυχιακός ειδίκευσης στη Συμβουλευτική, και τώρα Υποψήφια Διδάκτωρ στον τομέα της Εκπαίδευσης στο μεγάλο Πανεπιστήμιο του Αγιου Κλήμη επισκόπου Αχρίδος [SOFIA UNIVERSITY ST. KLIMENT OHRIDSKI]. Είναι αδαμάντινος χαρακτήρας, δραστήριο δε μέλος στην κοινωνική εθελοντική εργασία, την φιλανθρωπία και την επιστημονική έρευνα.

 

Ο Dr. Γεώργιος Λυκοκανέλλος είναι αδαμάντινος χαρακτήρας και προικισμένος και αυτός με ζηλευτές περγαμηνές. Κατέχει δίπλωμα Γεωπόνου – Μηχανικού Τροπικής και Υποτροπικής Γεωργίας, κατέχει πιστοποιητικό παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας από την Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε., κατέχει Μεταπτυχιακό  Δίπλωμα  Ειδίκευσης  στον  επιστημονικό  τομέα  «Αγροχημεία και Βιολογικές Καλλιέργειες» του  Τμήματος  Χημείας της Σχολής Θετικών Επιστημών του Πανεπ. Ιωαννίνων, Μεταπτυχιακό  Δίπλωμα  Ειδίκευσης  στον  επιστημονικό  τομέα  «Περιβαλ/κή και Θαλάσσια Γεωχημεία» του Τμήματος Γεωλογίας της Σχολής Θετικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πατρών, Πιστοποιητικό Ειδίκευσης στη Συμβουλευτική και τον Προσανατολισμό, από την Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. και Διδακτορικό Δίπλωμα (Doctor of Philosophy).

 

Η Ελεάνα Γεωργία Κολιοφώτη, είναι χαρισματική παιδίατρος, πτυχιούχος Πανεπιστήμιου Ιατρικής Φιλιππούπολης, απόφοιτη Ανώτατης Σχολής Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης –   ΑΣΠΑΙΤΕ Πάτρας, έχει δημοσιεύσει δεκάδες επιστημονικές εργασίες, έχει συμμετάσχει σε δεκάδες διεθνή επιστημονικά συνέδρια και κατέχει άριστες γνώσεις στη Θεωρία και Αρμονία της Μουσικής και Πιάνου / Αρμόνιου (9 χρόνια)

Δείτε εδώ την ομιλία της κας Μελίστα και του κ. Λυκοκανέλλου:

 Δείτε και εδώ την σπάνια ερευνητική δουλειά τους: